Rattenschieten

Het schieten van ratten is aan een enorme opmars bezig. Na het verbod op rattengif, is ratten bestrijden met een luchtbuks de meest efficiënte en omgevingsvriendelijke manier gebleken om van de schadedieren af te komen. Het is zeer belangrijk dat dit met het juiste materieel gebeurt. Wij helpen je de beste luchtbuks voor ratten te kopen. Lees verder

Waarom rattenschieten?

Het bestrijden van een rattenplaag (of muizenplaag) middels rattengif is lange tijd de meest gebruikte vorm van rattenbestrijding geweest. Echter, rattengif is sinds 2023 compleet verboden voor particulieren en de regels voor gebruik door professionele bestrijders zijn enorm scherp. Dit is met reden, want rattengif doodt een dier namelijk niet onmiddellijk. Die overlijdt pas na enkele dagen en meestal niet op de plek waar het gif lag. Het gif kan dan terechtkomen in aaseters en roofdieren, zoals bijvoorbeeld vossen, uilen, et cetera. Maar ook in gezelschapsdieren zoals honden en katten kan gif terechtkomen. Daarnaast brengt het gif gevaar voor mensen met zich mee en blijkt het slecht afbreekbaar in het milieu. Kortom, gif stopt doorgaans niet bij de rat.

Het verbod op rattengif zorgt ervoor dat ratten op een andere manier bestreden moeten worden en het eerste wat zich dan aandient is een rattenval. Rattenvallen zullen echter vaak gecontroleerd moeten worden en daarnaast kan een rattenval, om het even in schutterstermen te zeggen, niet richten. Het kan dus gebeuren dat een rat met een poot of de staart in de val komt en daardoor onnodig lijdt of zelfs met val en al ontkomt. Een val discrimineert niet, dus kunnen ook andere dieren in een val terechtkomen, wat zeer onwenselijk en bovendien illegaal is.

Ratten bestrijden met een luchtbuks

Veel efficiënter is het om ratten te bestrijden met een luchtbuks. Daarmee is het mogelijk de ratten exact op de plek waar ze rattenoverlast veroorzaken te bestrijden. Er is geen gevaar voor het vangen van een beschermde diersoort en een schot kan exact geplaatst worden, daar waar een val een dier ook met slechts een poot of staart vast kan zetten. Een luchtdrukgeweer voor ratten is dus de meest efficiënte en humane methode om van ratten af te komen.

De reden dat voor een luchtbuks gekozen worden en niet voor een vuurwapen, is dat een luchtbuks zeer stil is en bovendien is de kracht niet excessief. Zeker in bewoonde omgeving is de geluidfactor een zeer belangrijke, maar onderschat de kracht ook niet. Een vuurwapen is dermate krachtig, dat een kogel dwars door een rat schiet en daarna schade aanricht aan hetgeen erachter aanwezig is, zoals een wand, dak, leiding of bijvoorbeeld bedekkingsmateriaal van een voerkuil.

Beste luchtbuks voor ratten kopen

Het is belangrijk om met goed materieel aan de slag te gaan. Het is inhumaan om op ratten te gaan schieten met een onzuivere of zwakke luchtbuks of met richtmiddelen die niet nauwkeurig genoeg zijn. De kans op een dodelijk schot is dan klein, terwijl de kans op verwonding en lijden groot is. Dus een knikloopbuks met keep en korrel is uitgesloten.

Het beste luchtdrukgeweer voor ratten is zonder twijfel een persluchtgeweer, een PCP. Eigenlijk is perslucht de enige bruikbare krachtbron, omdat het stil is, het herladen razendsnel gaat en er nauwelijks terugslag is. Je schiet er dus het snelst, het meest zuiver en het allerstilst mee. Belangrijk is dat het persluchtgeweer gereguleerd is, dat wil zeggen dat hij elk schot dezelfde energie meegeeft, waardoor elk schot hetzelfde punt van impact heeft, onafhankelijk van de druk in de persluchtcilinder van het wapen.

Daarnaast is het een voorwaarde dat de kracht instelbaar is. Het heeft geen zin met enorme kracht op een rat te schieten, omdat het kogeltje dan dwars door de rat gaat. Doorschot heet dat. En dat geeft niet alleen niet de impact die nodig is, maar je raakt en beschadigt dan ook wat achter de rat is. Dat kan een lek dak, een lekke voeropslag of een kapotte kabel betekenen, om maar wat narigheid te noemen. Afhankelijk van het kaliber dat je gebruikt, schiet je met ongeveer 30 tot maximaal 110 joule.

Gereguleerde en instelbare kracht is niet de enige factor waarop een buks voor ratten uitgezocht moet worden. De kwaliteit van de buks is ook enorm belangrijk. De kwaliteit van de loop en de onderlinge werking en speling van bewegende onderdelen zijn bepalend voor niet alleen de zuiverheid, maar vooral de herhaalbaarheid van die zuiverheid. Dat is echt een heel belangrijk punt waar kwaliteit absoluut zijn waarde bewijst. Elk schot moet raak zijn binnen zo’n anderhalve centimeter. Keer op keer, zonder uitzondering.

Munitie voor rattenschieten

Logischerwijs is munitie voor rattenschieten net zo belangrijk als het wapen waaruit de kogeltjes verschoten worden. Ook hier geldt: alleen topkwaliteit geeft topresultaten. Het betaalt zichzelf ruimschoots terug. Rattenschieten wordt over het algemeen puur met relatief lichte luchtdrukkogeltjes (pellets) gedaan. Niet met slugs, omdat de kracht die daarvoor nodig is veel te excessief is voor rattenschieten. Dan schiet je alles erachter ook stuk. Zeker omdat rattenschieten eigenlijk altijd in een bewoonde omgeving geschiedt, is het zaak om verstandig om te gaan met de kracht van een luchtbuks. De gulden regel is niet meer te gebruiken dan je nodig hebt voor een humaan afschot.

Welk kaliber gekozen wordt is afhankelijk van de omstandigheden. Schiet je buiten op een afstand van 40 of zelfs 50 meter met niets op de achtergrond dat kan beschadigen, dan is een .30 (7,62 mm) een keuze die te verantwoorden is. Zeker ook omdat je op zo’n afstand wat minder zuiver een schot kunt plaatsen, zodat de grotere impact alsnog voor een humaan afschot kan zorgen. Je schiet dan met ongeveer 90 tot 110 joule. Zo’n groot kaliber kan ook op kortere afstanden, maar alleen als er geen risico is op schade aan de omgeving.

Vaak wordt echter in omgevingen geschoten waar een doorschot schade of gevaar oplevert. Ook liggen de afstanden doorgaans binnen de 20 meter. Wie zeer goede optische of digitale richtmiddelen heeft, kan dan prima met een 5,5 mm (.22) uit de voeten. Die heeft tevens het voordeel van een vlakkere kogelbaan (minder hoogte verschil in punt van inslag op verschillende afstanden). Je schiet dan met ongeveer 30 tot 40 joule en hebt minimale kans op doorschot of nevenschade.

Omdat zo’n klein kaliber minder impact geeft, wordt een zeer exacte schotplaatsing wel nog belangrijker dan het al was. Cruciaal zelfs, dus de vaardigheid van de schutter moet op hoog niveau liggen en de richtmiddelen (daar komen we zo op) moeten echt topkwaliteit zijn. Een veelgekozen middenweg is een 6,35 mm (.25) kogeltje. Die verschiet je met ongeveer 60 tot 80 joule.

Qua kogelsoort geldt dat een bolkopje het meest zuiver is. Een holle punt geeft de meeste impact. Op korte afstanden (zeg een meter of tien) is laatstgenoemde nog wel zuiver genoeg. Vaak wordt een combinatie van de twee gebruikt. Dus een rondkopje met een holling of kruisje aan de voorkant.

Het is goed om te weten dat in sommige provincies geen lood gebruikt mag worden. Daar ben je dus aangewezen op loodvrije pellets. Geen zorgen, die verkopen wij ook.

Richtmiddelen om ratten te schieten

Naast een persluchtbuks, zijn ook goede richtmiddelen een absolute must. Met een keep en korrel ga je het niet redden en zelfs een gewone richtkijker is nog niet afdoende. Bij rattenschieten ontkom je namelijk niet aan een nachtzichtkijker of warmtebeeldkijker. Ratten komen eigenlijk alleen in het donker tevoorschijn, dus daar moet de apparatuur op toegespitst zijn. Als richtkijker kunnen nachtzicht (infrarood of restlichtversterker genoemd) en warmtebeeld beide prima. Er zijn zelfs multispectralkijkers die beide technieken combineren.
Het is ook mogelijk om een gewone richtkijker middels een voorzetkijker om te bouwen naar nachtzicht of warmtebeeld. Die wordt met een voorzetadapter voorop de bestaande richtkijker geplaatst.

Het voordeel van warmtebeeld is dat ratten daarmee heel gemakkelijk te vinden zijn. Zeker in een koude omgeving steekt een warme rat dan fel tegen de omgeving af. Je hoeft dan geen zwartwitbeeld meer af te speuren, je oog ordt er als vanzelf naartoe getrokken. Bij wat goedkopere warmtebeeldrichtkijkers zijn de helderheid en scherpte echter minder dan bij nachtzicht, waardoor veel rattenjagers een eenvoudige handheld warmtebeeldkijker kopen om snel en makkelijk de ratten te kunnen spotten. Op hun buks monteren ze vervolgens een nachtzichtrichtkijker die een helder en gedetailleerd beeld geeft.

Maar wie in één keer klaar wil zijn en niet teveel apparatuur wil meedragen, investeert in een warmtebeeldkijker uit het hogere segment. Er is dan slechts één apparaat nodig en de helderheid en gedetailleerdheid van dergelijke richtkijkers staat op een zeer hoog niveau. De laatste jaren is er in warmtebeeld ongekend grote vooruitgang in beeldkwaliteit. De omgeving is goed te zien en een schot is uiterst exact te plaatsen, omdat de rat zeer gedetailleerd in beeld komt.

Met een multispectralrichtkijker worden (digitaal) dagzicht, nachtzicht én warmtebeeld gecombineerd in één apparaat. Zie het als drie lagen die over elkaar gelegd worden. Zo’n richtkijker is dag en nacht te gebruiken en biedt ook onder lastige omstandigheden (regen, mist, struikgewas) een uitstekend beeld met een ongekend niveau van detail.

Naast een nachtzichtrichtkijker of warmtebeeldrichtkijker is het ook erg handig om een afstandsmeter te hebben, een zogenaamde laser rangefinder. Hiermee kan razendsnel de afstand geschat worden, waarna de juiste hoogteverstellingen aan de richtkijker gedaan kunnen worden. Dat is ontzettend belangrijk, want onthoud, het doelgebied is slechts anderhalve centimeter groot. Het komt steeds meer voor dat digitale nachtzicht- of warmtebeeldrichtkijkers een ingebouwde afstandsmeter hebben en topexemplaren hebben zelfs ballistische calculators waarmee het punt van inslag razendsnel berekend en (automatisch) ingesteld kan worden. Het is een investering, maar het gemak en de tijdsbesparing die het geeft, alsmede een ongekende zuiverheid, maken het meer dan de moeite waard. Het haalt de menselijke factor ertussenuit, wat over het algemeen beduidend minder fouten oplevert.

Een buks voor ratten schiet je ondersteund

Hoewel ratten op korte afstand geschoten worden, is het doelgebied ook piepklein en zijn de schietposities meestal verre van ideaal. Elke rattenbestrijder gebruikt daarom ook een ondersteuning om zo stabiel mogelijk te kunnen schieten. Veelgebruikt is een schietstok, omdat die licht is en je er nog goed mobiel mee bent.

Een goede ondersteuning is echt cruciaal voor een exacte schotplaatsing. Voor schieten uit de losse hand is het doelgebied simpelweg te klein. In de schietsport zou het een uitdaging zijn, maar bij rattenbestrijding moet elk schot er eentje met 100% zekerheid zijn. Het gaat tenslotte wel om een leven en daarnaast kan een verkeerde schotplaatsing schade aan de omgeving opleveren, alsmede simpelweg gevaarlijk zijn. Een ondersteund schot is een stabiel schot.

Hoewel de schietstok het meest populair is, wordt er soms ook nog wel een statief gebruikt, een tripod. Die is wat zwaarder en onhandiger om mee te nemen, maar biedt wel een ongekende stabiliteit. Je kunt zelfs de buks vastzetten en in positie laten staan. Wie liggend schiet, kan een bipod overwegen.

Geluiddemper voor buks voor ratten

Ratten worden het meest bestreden in gebieden waar een vuurwapen teveel onrust zou veroorzaken. Om die reden is het gebruik van een luchtbuks dan ook een groot voordeel. Maar hoewel het geluid van een luchtbuks beduidend minder luid is, is het nog steeds aan te raden om een geluiddemper te gebruiken. Een geluiddemper kan rechtstreeks op de loop of aan de loopmantel van een buks bevestigd worden, of middels een geluiddemperadapter. Hiermee wordt een persluchtgeweer nog aanzienlijk stiller. Dat is prettig in bewoond gebied, maar ook bijvoorbeeld in een stal vol koeien. Door een geluiddemper te gebruiken bij het rattenschieten, wordt niets of niemand opgeschrikt, ook ratten niet. Het heeft dus alleen maar pluspunten.

Let er wel op dat je de geluiddemper monteert vóór je een richtkijker inschiet (afstelt). Hoewel het voor de zuiverheid niets uitmaakt, kan een demper wel het punt van inslag ietsje veranderen. Maar eenmaal gemonteerd en met de richtkijker daarna ingeschoten, heb je dezelfde zuiverheid als zonder geluiddemper.

Mag je op ratten schieten? De ontheffing en meer.

Het is toegestaan om ratten te schieten met een luchtbuks, maar onder zeer strikte voorwaarden. Ten eerste moet worden benadrukt dat het gebruik van een geweer alleen is toegestaan voor bestrijding van de zwarte rat, de bruine rat en de huismuis. En dan nog zijn er voorwaarden aan verbonden; er moet een ontheffing om ratten te mogen schieten worden aangevraagd bij de gemeente of provincie. In het verleden was dat moeilijk, maar na het verbod op rattengif en de toename van rattenoverlast als gevolg, maakt de noodzaak het nu gemakkelijker een ontheffing om ratten te schieten te krijgen.

Het is afhankelijk van de gemeente of provincie welke eisen aan een ontheffing om ratten te schieten verbonden zijn. Soms is een jachtakte vereist of dient een cursus gevolgd te worden. Ook dient afschot gemeld te worden in het Fauna-Registratie-Systeem en zonder jachtakte is het nodig om aangesloten te zijn bij een faunabeheereenheid. Daarnaast is een draagverlof benodigd, want zomaar rondlopen met een luchtbuks kan natuurlijk niet. Zo’n verlof kan bij een korpschef worden aangevraagd.

Bovenstaande is in zijn algemeenheid wat er wettelijk vereist is om ratten te bestrijden met een luchtbuks, maar we willen benadrukken dat elke gemeente of provincie zijn eigen regels kan maken, dus informeer voor je met rattenbestrijding begint.

Rattenschieten? Laat je informeren!

Denk je aan een carrière in de rattenbestrijding? Dan kunnen onze experts je prima adviseren welke luchtbuks voor ratten je het beste kunt kopen. Ga je voor het beste van het beste of moet je toch werken met een budget? Ook in dat geval zijn er enkele opties die zuiver en betrouwbaar genoeg zijn.

Onze experts kunnen ook prima adviseren welke nachtzicht- of warmtebeeldrichtkijker je het beste kunt gebruiken. En ze weten ook dat rattenschieten vaak veel loopwerk vereist, dus bij het zoeken naar de meest stabiele ondersteuningsmiddelen denken ze zeer zeker mee over het gewicht en draaggemak.

Natuurlijk kun je bij ons terecht voor stevige koffers om het wapen en de optische richtmiddelen, maar ook de munitie veilig in te vervoeren. Het rattenschieten vergt heel wat heen en weer gesleep en zo’n investering moet goed beschermd worden.

Afijn, kom gerust een keertje langs in onze winkel en overleg eens met een van onze medewerkers. Zeker weten dat we in overleg een perfect pakket kunnen samenstellen dat aan al je eisen voldoet.